Probiotica voor gezonde darmen

Probiotica zijn gunstige (darm)bacteriën die in levende of gevriesdroogde vorm als product worden aangeboden. De producten zijn van waarde voor mensen met een daling van de gunstige darmbacteriën (zoals bifidobacterium en lactobacillus soorten). Een daling van de gunstige darmbacteriën komt vaak voor door antibioticum gebruikt.

De officiële definitie van een probioticum is: “Een probioticum is een preparaat of een product met levende, wel gedefinieerde micro-organismen in voldoende aantallen, dat de microflora in een bepaald orgaan van de gastheer verandert en daarmee een gezondheidsbevorderend effect heeft op de gastheer.

Eigenlijk schiet deze definitie te kort. De verdiensten van probiotica liggen in het bevorderen van het immuunsysteem in zijn geheel. Probiotica bevorderen dus niet alleen een bepaald orgaan, maar de hele weerstand.

De defenitie ‘levende organisme’ staat ook ter discussie. Kritiek op probiotica benadrukt dat bacteriën zouden afsterven in de maag (vanwege de gal en maagzuur). Probiotica zoals Bifidobacterium zouden niet levend de darmen bereiken, en daardoor zouden ze geen werking hebben.

Er zijn onderzoeken van bepaalde darmbacteriën geweest die deze claims ondersteunen. Een dubbel blind onderzoek, werd met ruim honderd gezonde, jonge vrijwilligers uitgevoerd. Het onderzoek hield het drinken van yoghurt met Lactobacillus delbrueckii en Streptococcus thermophilus. Uit het onderzoek bleek dat de bacteriën in de darm naauwelijks terug te vinden waren. De twee onderzochte darmbacterien hadden de inwerking van maagzuur en gal niet overleefd. De onderzoek kwam tot de conclusie dat Lactobacillus delbrueckii en Streptococcus thermophilus, die toegevoegd worden aan melk en yoghurt, niet de term probiotica verdienen.

Verschillende soorten probiotica

Het gebruik van specifieke probiotica kan helpen om de darmflora gedeeltelijk te herstellen. Artsen kunnen probiotica dus als medicijn inzetten. Sommige probiotische bacteriën kunnen veel helpen bij een maag-darmontsteking, omdat ze een ontstekingsremmend effect hebben(8).

Er is succes geweest in het experimenteren met verschillende soorten probiotica met dieren. In de veeteelt vermindert probiotica gebruik ziekte onder de dieren. Het leidt ook tot een afname van sterfte van vee door diarree (9). Met vee wordt veel antibiotica preventief gebruikt. Met andere woorden, gezonde dieren krijgen antibiotica. Hierdoor hebben vee dieren vaak een verzwakt imuunsysteem. Bovendien worden bacteriën dankzij deze praktijken immuun voor antibiotica. Mensen hebben ook meestal het meest baat bij probiotica wanneer het immuunsysteem door antibiotica is verzwakt.

Probiotica kan verschillende type bacteriën bevatten:

  1. Sommige E.coli soorten hebben een stimulerend effect op het immuunsysteem en verminderen ontstekingsreacties van het slijmvlies.
  2. Bifidobacteriën zoals Bifidobacterium breve, longum hebben een mild effect op het immuunsysteem; toediening in combinatie met lactobacillen is het meest effectief.
  3. 5.  Saccharomyces boulardii, een gist. Hogere spiegels van immunoglobuline A in de darm werden waargenomen, bij gebruik van de gist S. boulardii en een toename van IL-10. Deze gisten zijn effectiever dan B. animalis en L. casei.
  4. Enterococcus faecalis. Toediening van probiotica geeft een beperkte stimulatie van het immuunsysteem, maar heeft geen effect op de T-helpercellen. Wel bevorderen zij de slijmvliesfunctie en remmen pathogene organismen.
  5. Lactobacillen. Interessant is dat door toediening van lactobacillen de aantallen gezonde E.coli toenemen omdat zij baat hebben bij de zuurvormende eigenschap van de lactobacillen.
  • Lactobacillus acidophilus
  • Lactobacillus brevis, geïsoleerd uit planten17
  • Lactobacillus casei, paracasei KW3110
  • Lactobacillus salivarus
  • Lactobacillus delbrueckii, bulgaricus en salivarius
  • Lactobacillus rhamnosus Gorbach & Goldin16, LGG.  Deze bacterie heeft de naam van hun “ontdekkers” gekregen: Gorbach en Goldin.

 

Probiotica en de Darmflora

De bacteriën van de darm omvatten meer dan 500 bacteriefamilies. Maar het is mogelijk dat we maar van het topje van de ijsberg spreken. De darmen zijn nog vol mysteriën voor wetenschappers.

Een groep wetenschappers van Stanford onderzocht 13.355 DNA-fragmenten van bacteriën die aanwezig waren in de ontlasting en in het darmslijmvlies. Het grootste deel van de bacteriën waren niet te kweken of bestond uit nog nooit eerder aangetoonde micro-organismen.

aeroob en anaeroob

De darmbacterien kunnen verdeeld worden in twee groepen: bacteriën die kunnen leven met zuurstof (aeroob) en die alleen zonder zuurstof kunnen leven (anaeroob).

Aerobe darmbacteriën 

Om bacteriën te kunnen aantonen, moeten ze in een laboratorium gekweekt kunnen worden. Vooral voor diagnose in de gezondheidszorg is dit van belang. Niet alle bacterien zijn te kweken: het merendeel juist niet. Van de aërobe bacteriën die wel gekweekt kunnen worden, zijn EnterobacteriaceaeEnterococcen en Lactobacillus spp. voorbeelden. Onder normale omstandigheden zijn deze darmbacterien in beperkte aantallen aanwezig: zij omvatten minder dan 0,1% van de gehele darmflora.

  • De Enterobacteriaceae familie bestaat uit verschillende soorten zogenaamde Gram negatieve staafjes. De grootste groep wordt gevormd door de gunstige Escherichia coli die een belangrijke rol speelt in de stimulatie van het immuunsysteem. Tot Enterobacteriaceae spp behoren ook potentieel schadelijke soorten: Shigella, Salmonella, Citrobacter, Klebsiella, Enterobacter, Proteus en Yersinia soorten. Zij zijn onder normale omstandigheden in lage concentraties aanwezig (<1∙104 /gr).
  • Lactobacillen zijn zuurvormende bacteriën. Lactobacillen komen voor in augurken, zuurkool en olijven, mogelijk komt een deel van de intestinale lactobacillen uit voeding. Daarentegen vormen lactobacilen de belangrijkste populatie in de maag en de dunne darm.
  • Enterococcen spp. behoren tot de streptokokkengroep en zijn aanwezig in aarde, water en in de darm. Zij zijn gunstig voor de darm, maken natuurlijke antibiotica, remmen Salmonella-infecties af en houden immuuncellen alert.

 Anaerobe darmbacteriën

Voor meer dan 95% bestaat de gezonde darmflora uit

  • Bacteroïdes spp.,
  • Clostridium
  • Eubacterium spp.

Deze bacteriën kunnen geen zuurstof verdragen en zullen daardoor snel afsterven buiten het lichaam. Hierdoor zijn zij niet gemakkelijk te kweken en zijn vaak alleen door middel van DNA-analyses te identificeren. Bifidobacterium aantallen kunnen sterk variëren.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *